{"id":29843,"date":"2026-10-08T08:45:23","date_gmt":"2026-10-08T06:45:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/?p=29843"},"modified":"2026-10-08T08:46:40","modified_gmt":"2026-10-08T06:46:40","slug":"roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/","title":{"rendered":"ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret"},"content":{"rendered":"<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein <a href=\"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/pmo-definition-aufgaben-ziele-project-management-office\/\">PMO<\/a> kostet Geld. Personal, Tools, Reporting, Schulungen und Governance lassen sich schnell beziffern. Beim Nutzen wird es schwieriger. Genau deshalb enden viele Diskussionen \u00fcber den Wert eines Project Management Office bei Aussagen wie \u201emehr Transparenz\u201c oder \u201ebessere Steuerung\u201c. Das reicht nicht. <strong>ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret<\/strong> bedeutet, den Beitrag des PMO systematisch von seinen Kosten bis zum wirtschaftlichen Ergebnis zu verfolgen. Das funktioniert nicht f\u00fcr jeden Nutzen perfekt. Aber deutlich besser, als viele Unternehmen glauben. Mit Baselines, Attribution und wenigen klaren Regeln l\u00e4sst sich zeigen, ob ein PMO Kosten spart, Fehlinvestitionen verhindert, Projektleistung verbessert und Kapital wirksamer einsetzt.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--image\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"821\" height=\"876\" src=\"https:\/\/www.pureconsultant.de\/wp-content\/uploads\/Untitled-Visual-16.svg\" alt=\"ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret\" class=\"wp-image-29844\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Was ist der ROI eines PMOs?<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der <strong>PMO-ROI zeigt den wirtschaftlichen Nutzen, der einem Project Management Office zurechenbar ist, im Verh\u00e4ltnis zu seinen Kosten.<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die grundlegende Formel lautet:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PMO-ROI = (zurechenbarer PMO-Nutzen \u2013 PMO-Kosten) \/ PMO-Kosten \u00d7 100<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beispiel:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>j\u00e4hrliche PMO-Kosten: 600.000 Euro<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>zurechenbarer wirtschaftlicher Nutzen: 1.050.000 Euro<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Nettowertbeitrag: 450.000 Euro<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Damit ergibt sich:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>(1.050.000 \u2013 600.000) \/ 600.000 \u00d7 100 = 75 %<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das PMO erzeugt in diesem Beispiel f\u00fcr jeden investierten Euro 1,75 Euro wirtschaftlichen Nutzen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die Mathematik ist einfach.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die schwierige Frage lautet:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Welche 1,05 Millionen Euro darf das PMO tats\u00e4chlich f\u00fcr sich beanspruchen?<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Genau dort trennt sich belastbare Wertmessung von sch\u00f6n gerechneten Business Cases.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Warum der PMO-ROI schwieriger ist als der ROI eines Projekts<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bei einem Investitionsprojekt l\u00e4sst sich h\u00e4ufig eine direkte Wirkungskette herstellen:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Investition \u2192 L\u00f6sung \u2192 Nutzen \u2192 finanzielles Ergebnis<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beim PMO sieht die Kette anders aus:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PMO-Service \u2192 bessere Projektentscheidung \u2192 ver\u00e4nderte Projektperformance \u2192 wirtschaftlicher Nutzen<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das PMO verkauft beispielsweise kein zus\u00e4tzliches Produkt.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Es sorgt vielleicht daf\u00fcr, dass:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>ein unrentables Projekt fr\u00fcher gestoppt wird<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>ein kritisches Projekt fr\u00fcher eskaliert<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Ressourcen auf wichtigere Vorhaben verlagert werden<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Projektleiter weniger Zeit mit Administration verbringen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Investitionen besser priorisiert werden<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der wirtschaftliche Wert entsteht also h\u00e4ufig <strong>indirekt<\/strong>.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aktuelle PMI-Leitlinien tragen genau diesem Punkt Rechnung. Der 2025 erschienene <em>Project Management Offices: A Practice Guide<\/em> stellt Wertorientierung, strategische Ausrichtung und messbaren Nutzen ausdr\u00fccklich ins Zentrum moderner PMOs. Der PMO Value Ring verbindet PMO-Services zudem mit Kundenbed\u00fcrfnissen, Ergebnissen und nachweisbarem Value.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Die wichtigste Regel: Nicht PMO-Aktivit\u00e4t, sondern Wirkung messen<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Viele PMOs berichten Kennzahlen wie:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>96 Prozent der Projekte liefern Statusberichte<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>48 Projektleiter wurden geschult<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>120 Steering Committees wurden unterst\u00fctzt<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>95 Prozent der Projekte verwenden das Template<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das sind Aktivit\u00e4tskennzahlen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sie beweisen keinen wirtschaftlichen Wert.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die bessere Wirkungskette lautet:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PMO-Leistung \u2192 Ver\u00e4nderung \u2192 Business Impact<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beispiel:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eDas PMO f\u00fchrte ein Portfolio Board ein.\u201c<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sondern:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eDurch die neue Portfolioentscheidung wurden zwei Initiativen fr\u00fch gestoppt und 900.000 Euro geplantes Restbudget nicht mehr gebunden.\u201c<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PMI beschreibt diese Logik seit Langem als \u00dcbergang vom Benefit zum \u201eBenefit of the Benefit\u201c: Erst wenn beispielsweise bessere Steuerung in Kostensenkung, Kostenvermeidung oder zus\u00e4tzlichen Ertrag \u00fcbersetzt wird, wird der wirtschaftliche Wert sichtbar.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Welche Kosten geh\u00f6ren in den PMO-ROI?<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wer den Nutzen vollst\u00e4ndig rechnet, muss auch die Kosten vollst\u00e4ndig erfassen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zu den PMO-Kosten geh\u00f6ren typischerweise:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Personalkosten<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>PMO-Leitung<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Portfolio Manager<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Controller<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Analysten<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>PMO-Support<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Technologie<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>PPM-System<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Reporting-Tools<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>BI<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>KI-Anwendungen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Lizenzen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Externe Leistungen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Beratung<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Implementierung<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Trainings<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Assessments<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Interne Zusatzkosten<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>R\u00e4ume<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Infrastruktur<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>anteilige Administration<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>gegebenenfalls Aufwand anderer Bereiche f\u00fcr PMO-Prozesse<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gerade der letzte Punkt wird h\u00e4ufig vergessen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wenn ein neues Reporting jede Woche 200 Projektmitarbeiter jeweils eine Stunde kostet, entsteht zus\u00e4tzlicher Aufwand.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein PMO darf seinen Nutzen nicht maximieren, indem es Kosten in die Projekte verlagert.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wo entsteht messbarer PMO-Nutzen?<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F\u00fcr eine praktische ROI-Berechnung reichen meist f\u00fcnf Wertkategorien.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. Vermiedene Projektkosten<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das ist h\u00e4ufig einer der wertvollsten PMO-Beitr\u00e4ge.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beispiel:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein Portfolio Review zeigt, dass ein Projekt seinen urspr\u00fcnglichen Business Case nicht mehr erf\u00fcllt.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Noch geplantes Budget:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">900.000 Euro.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das Management stoppt das Vorhaben.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die vollen 900.000 Euro dem PMO zuzuschreiben w\u00e4re jedoch unseri\u00f6s.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vielleicht haben:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Sponsor<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Finance<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Fachbereich<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Marktver\u00e4nderungen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ebenfalls zur Entscheidung beigetragen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deshalb braucht die Berechnung einen <strong>Attributionsfaktor<\/strong>.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wird der PMO-Beitrag mit 60 Prozent bewertet:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>900.000 \u00d7 60 % = 540.000 Euro zurechenbarer PMO-Nutzen<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wichtig: Nur tats\u00e4chlich vermiedener zuk\u00fcnftiger Aufwand z\u00e4hlt. Bereits ausgegebenes Geld ist kein Benefit.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. Reduzierte Kosten\u00fcberschreitungen<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hier ist eine Baseline besonders wichtig.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beispiel:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">J\u00e4hrliches Projektvolumen:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">10 Millionen Euro.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historische durchschnittliche Kosten\u00fcberschreitung:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">11 Prozent.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nach Einf\u00fchrung neuer PMO-Steuerung:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">7 Prozent.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Verbesserung:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4 Prozentpunkte.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theoretischer Nutzen:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>10.000.000 \u00d7 4 % = 400.000 Euro<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aber auch hier gilt:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht jede Verbesserung stammt vom PMO.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bei einem Attributionsfaktor von 50 Prozent ergeben sich:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>200.000 Euro zurechenbarer Nutzen.<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Noch besser ist ein mehrj\u00e4hriger Vergleich \u00e4hnlicher Projektgruppen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">So sinkt die Gefahr, zuf\u00e4llige Schwankungen als PMO-Erfolg auszugeben.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">3. Produktivit\u00e4tsgewinne<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein PMO kann Projektmanager entlasten.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beispielsweise durch:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>automatisierte Statusberichte<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>zentrale Vorlagen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>gemeinsame Tools<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>konsolidiertes Reporting<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>zentrale Ressourceninformationen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Angenommen:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das PMO spart \u00fcber alle Projekte j\u00e4hrlich 3.000 Stunden.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Interner Vollkostensatz:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">80 Euro je Stunde.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theoretischer Wert:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3.000 \u00d7 80 = 240.000 Euro<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Doch gesparte Zeit ist noch kein wirtschaftlicher Nutzen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wenn Mitarbeitende die gewonnene Zeit nicht produktiv einsetzen k\u00f6nnen, entsteht kein realisierter Wert.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deshalb sollte zus\u00e4tzlich ein <strong>Realisierungsfaktor<\/strong> verwendet werden.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beispiel:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">60 Prozent der Zeit werden tats\u00e4chlich produktiv genutzt.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PMO-Anteil:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">70 Prozent.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Damit:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>240.000 \u00d7 60 % \u00d7 70 % = 100.800 Euro<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das ist deutlich realistischer als pauschal 240.000 Euro einzubuchen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">4. Beschaffungs- und Vertragsvorteile<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PMOs erkennen durch ihre zentrale Sicht h\u00e4ufig:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>doppelte Tools<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>unn\u00f6tige externe Ressourcen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>schlecht koordinierte Vertr\u00e4ge<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>vermeidbare Lizenzkosten<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>mehrfach beschaffte Leistungen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein dokumentiertes Praxisbeispiel zeigt, dass sich ein PMO innerhalb eines Jahres allein durch Einsparungen im Vendor- und Vertragsmanagement selbst finanzierte. Anschlie\u00dfend \u00fcbernahm es zus\u00e4tzlich Portfolio-, Strategie- und Benefits-Realization-Aufgaben.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Solche Einsparungen lassen sich vergleichsweise gut monetarisieren.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trotzdem sollte auch hier gekl\u00e4rt werden:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>H\u00e4tte Procurement dieselbe Einsparung ohnehin erzielt?<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Falls ja, darf das PMO nur einen Teil beanspruchen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">5. Schnellerer Time-to-Value<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein untersch\u00e4tzter PMO-Nutzen ist Geschwindigkeit.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Angenommen, durch:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>schnellere Entscheidungen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>besseres Abh\u00e4ngigkeitsmanagement<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>fr\u00fchere Eskalationen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">werden zwei wichtige Projekte jeweils sechs Wochen fr\u00fcher produktiv.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeder zus\u00e4tzliche Betriebsmonat erzeugt einen Deckungsbeitrag von 60.000 Euro.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sechs Wochen entsprechen grob 1,5 Monaten.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Damit entsteht je Projekt:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>90.000 Euro fr\u00fcherer Nutzen<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bei zwei Projekten:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>180.000 Euro<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wenn das PMO davon realistisch 50 Prozent beeinflusst hat:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>90.000 Euro zurechenbarer Wert.<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">So wird aus der abstrakten Aussage \u201ebessere Governance\u201c eine wirtschaftliche Gr\u00f6\u00dfe.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">PMO-ROI konkret berechnen: ein vollst\u00e4ndiges Beispiel<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nehmen wir ein mittelgro\u00dfes Unternehmen mit rund 40 laufenden Projekten.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das PMO kostet j\u00e4hrlich:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--table\">\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><th>Kostenblock<\/th><th class=\"has-text-align-right\" data-align=\"right\">Kosten<\/th><\/tr><tr><td>PMO-Personal<\/td><td class=\"has-text-align-right\" data-align=\"right\">450.000 \u20ac<\/td><\/tr><tr><td>PPM- und Reporting-Tools<\/td><td class=\"has-text-align-right\" data-align=\"right\">70.000 \u20ac<\/td><\/tr><tr><td>Training und externe Unterst\u00fctzung<\/td><td class=\"has-text-align-right\" data-align=\"right\">50.000 \u20ac<\/td><\/tr><tr><td>weitere interne Kosten<\/td><td class=\"has-text-align-right\" data-align=\"right\">30.000 \u20ac<\/td><\/tr><tr><td><strong>PMO-Gesamtkosten<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-right\" data-align=\"right\"><strong>600.000 \u20ac<\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Im ersten vollst\u00e4ndigen Messjahr werden folgende Effekte festgestellt:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Fr\u00fch gestoppte Projekte<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vermiedenes Restbudget:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">900.000 Euro<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PMO-Attribution:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">60 Prozent<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nutzen: 540.000 Euro<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Geringere Kosten\u00fcberschreitungen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nachweisbare Verbesserung:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">400.000 Euro<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PMO-Attribution:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">50 Prozent<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nutzen: 200.000 Euro<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Weniger administrativer Aufwand<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bruttowert eingesparter Zeit:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">240.000 Euro<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Realisierungsfaktor:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">60 Prozent<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PMO-Attribution:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">70 Prozent<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nutzen: 100.800 Euro<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Beschaffungsoptimierung<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nachgewiesene Einsparung:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">250.000 Euro<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PMO-Attribution:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">50 Prozent<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nutzen: 125.000 Euro<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Schnellere Lieferung<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wert des fr\u00fcher realisierten Nutzens:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">180.000 Euro<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PMO-Attribution:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">50 Prozent<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nutzen: 90.000 Euro<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gesamter zurechenbarer PMO-Nutzen:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1.055.800 Euro<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PMO-Kosten:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>600.000 Euro<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Damit ergibt sich:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PMO-ROI = (1.055.800 \u2013 600.000) \/ 600.000 \u00d7 100<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PMO-ROI = 76 Prozent<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der wirtschaftliche Nettobeitrag betr\u00e4gt:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>455.800 Euro.<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das ist eine Zahl, \u00fcber die sich im Vorstand anders diskutieren l\u00e4sst als \u00fcber \u201everbesserte Transparenz\u201c.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Warum Attribution beim PMO-ROI entscheidend ist<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der gr\u00f6\u00dfte Fehler bei der Berechnung des PMO-Werts ist die Selbst\u00fcbersch\u00e4tzung.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beispiel:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein Projekt spart eine Million Euro.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das PMO hat es betreut.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Also behauptet das PMO:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eWir haben eine Million Euro erzeugt.\u201c<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das ist fast nie korrekt.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der wirtschaftliche Nutzen entstand vermutlich durch:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Projektteam<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Sponsor<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Fachbereich<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Management<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Lieferanten<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>PMO<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deshalb braucht jeder monetarisierte Benefit einen nachvollziehbaren Attributionsfaktor.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eine pragmatische Skala kann so aussehen:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong>100 %:<\/strong> Nutzen wurde unmittelbar durch eine PMO-Leistung erzeugt.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong>75 %:<\/strong> PMO war ein wesentlicher Ausl\u00f6ser.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong>50 %:<\/strong> PMO und andere Beteiligte hatten vergleichbaren Einfluss.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong>25 %:<\/strong> PMO unterst\u00fctzte lediglich.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong>0 %:<\/strong> Kein belastbarer Zusammenhang.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lieber konservativ rechnen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein PMO mit nachweisbaren 600.000 Euro Nutzen wirkt glaubw\u00fcrdiger als eines, das f\u00fcnf Millionen Euro beansprucht, deren Herkunft niemand nachvollziehen kann.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Der zweite Korrekturfaktor: Realisierungswahrscheinlichkeit<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht jeder prognostizierte Benefit tritt ein.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Angenommen:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Durch eine neue Kapazit\u00e4tsplanung sollen j\u00e4hrlich 400.000 Euro eingespart werden.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bisher sind aber erst rund 70 Prozent der Ma\u00dfnahmen umgesetzt.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dann sollte nicht der komplette Benefit angesetzt werden.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>400.000 \u00d7 70 % = 280.000 Euro<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bei Bedarf kann zus\u00e4tzlich eine Eintrittswahrscheinlichkeit verwendet werden.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">So entsteht ein risikobereinigter Nutzen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Praxisbeispiel: PMO erzeugt mehr als 125 Millionen Dollar Wert<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein internationales Versicherungsunternehmen richtete sein PMO st\u00e4rker auf Portfolioauswahl und Business Cases aus.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vor der Ver\u00e4nderung wurden gro\u00dfe Projektantr\u00e4ge nur teilweise systematisch gepr\u00fcft.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das PMO etablierte anschlie\u00dfend unter anderem:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>einheitliche Business Cases<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>strategische Bewertung<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Benefit-Betrachtung<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Portfolio-Priorisierung<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>standardisierte Projektsteuerung<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laut dokumentierter Fallstudie erzeugte die strengere Projektselektion seit Aufbau des PMO mehr als <strong>125 Millionen US-Dollar zus\u00e4tzlichen Umsatz und reduzierte Kosten<\/strong>.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gleichzeitig stieg der Anteil termingerecht und innerhalb des Budgets gelieferter Projekte, ebenso die gemessene Kundenzufriedenheit.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das Beispiel zeigt einen entscheidenden Punkt:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ein leistungsf\u00e4higes PMO erzeugt seinen gr\u00f6\u00dften Wert m\u00f6glicherweise nicht dadurch, Projekte besser zu kontrollieren, sondern dadurch, dass die Organisation bessere Investitionsentscheidungen trifft.<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nicht jeder PMO-Nutzen geh\u00f6rt in den ROI<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein PMO kann weitere wichtige Wirkungen erzeugen:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>h\u00f6here Entscheidungstransparenz<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>bessere strategische Ausrichtung<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>h\u00f6here Stakeholderzufriedenheit<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>geringeres Portfoliorisiko<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>bessere Governance<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>h\u00f6here Projektmanagementkompetenz<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>stabilere Forecasts<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht alles sollte zwanghaft monetarisiert werden.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aktuelle PMI-Forschung mit mehr als 1.900 PMO- und Senior-F\u00fchrungskr\u00e4ften identifiziert gerade strategische Ausrichtung, Value Realization, Kundenorientierung sowie Daten- und Technologieintegration als zentrale F\u00e4higkeiten moderner PMOs.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Auch die aktuelle Performance-Forschung zeigt Unterschiede: 80 Prozent der High-Performing PMOs wurden als stark bei der Lieferung von Kundenwert beschrieben, gegen\u00fcber 43 Prozent der schw\u00e4cheren PMOs.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der PMO-ROI sollte deshalb <strong>Teil einer Value Scorecard<\/strong> sein.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht die einzige Kennzahl.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ein sinnvolles PMO-Value-Dashboard<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein gutes Management-Dashboard kombiniert drei Ebenen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Finanzielle Wirkung<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>PMO-Kosten<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Kosteneinsparungen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Cost Avoidance<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>freigesetztes Budget<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Time-to-Value<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>PMO-ROI<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Portfolio- und Projektwirkung<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Projektabbruchquote<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Forecast-Genauigkeit<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Kostenabweichungen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Terminabweichungen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Entscheidungsdauer<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Ressourcenengp\u00e4sse<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Benefits Realization<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Strategische Wirkung<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Anteil strategisch ausgerichteter Projekte<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Stakeholderzufriedenheit<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Kundenzufriedenheit mit PMO-Services<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Portfolio-Balance<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>realisierte strategische Outcomes<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Damit beantwortet das PMO nicht nur:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eWas kosten wir?\u201c<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sondern:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201eWas ver\u00e4ndert sich durch uns?\u201c<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Typische Fehler bei der Berechnung des PMO-ROI<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Den kompletten Projekterfolg dem PMO zurechnen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das \u00fcbersch\u00e4tzt den Wert massiv.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nur Aktivit\u00e4tskennzahlen messen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mehr Reports sind kein wirtschaftlicher Nutzen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kostenvermeidung mit Einsparung verwechseln<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein vermiedener zuk\u00fcnftiger Aufwand ist nicht dasselbe wie Geld, das heute auf dem Bankkonto erscheint.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Eingesparte Arbeitsstunden zu 100 Prozent monetarisieren<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zeitgewinn muss tats\u00e4chlich wirtschaftlich genutzt werden.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Keine Baseline festlegen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ohne Ausgangswert ist Verbesserung kaum belastbar nachweisbar.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nutzen doppelt z\u00e4hlen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beispiel:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eine geringere Kosten\u00fcberschreitung darf nicht zus\u00e4tzlich vollst\u00e4ndig als verbesserte Projektprofitabilit\u00e4t gerechnet werden.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nur erfolgreiche Effekte erfassen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wenn das PMO zus\u00e4tzliche B\u00fcrokratie erzeugt, geh\u00f6rt auch dieser Aufwand in die Rechnung.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">ROI erst berechnen, wenn das PMO infrage gestellt wird<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dann fehlen meist Baseline und Daten.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PMO Value Measurement sollte beim Aufbau des PMO beginnen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wann funktioniert ein PMO-ROI nicht gut?<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht jedes PMO l\u00e4sst sich sinnvoll auf eine einzelne finanzielle Kennzahl reduzieren.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das gilt besonders f\u00fcr PMOs, deren Hauptzweck beispielsweise ist:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>regulatorische Governance sicherzustellen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Compliance zu erh\u00f6hen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>kritische Gro\u00dfprogramme zu koordinieren<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>strategische Transparenz herzustellen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Risiken zu reduzieren<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hier kann ein rein finanzieller <a href=\"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/management-2\/return-on-investment\/\" data-type=\"post\" data-id=\"18300\">ROI<\/a> sogar irref\u00fchrend sein.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein PMO kann wirtschaftlich sinnvoll sein, obwohl sein direkter ROI schwer messbar ist.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Auch bei sehr kleinen Portfolios ist eine komplexe ROI-Berechnung oft unverh\u00e4ltnism\u00e4\u00dfig.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dann reichen wenige Gr\u00f6\u00dfen:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>PMO-Kosten<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>vermiedene Kosten<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Zeitgewinn<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Projektperformance<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Stakeholdernutzen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PMI weist ebenfalls darauf hin, dass PMO-Wert immer vom organisatorischen Kontext und den Bed\u00fcrfnissen der jeweiligen Kunden abh\u00e4ngt. Moderne PMO-Modelle richten deshalb Leistungen und Messung nicht nach einem universellen Standard, sondern nach dem erwarteten Value aus.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">So f\u00fchrst du die PMO-ROI-Messung im Unternehmen ein<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Schritt 1: PMO-Kosten vollst\u00e4ndig erfassen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht nur Personal.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Auch Tools, externe Leistungen und zus\u00e4tzlicher Aufwand der Organisation.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Schritt 2: Drei bis f\u00fcnf Werttreiber ausw\u00e4hlen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zum Beispiel:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>reduzierte Projektverluste<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>fr\u00fcher gestoppte Investitionen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>schnellere Delivery<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>geringerer administrativer Aufwand<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>bessere Beschaffung<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht 30 Kennzahlen beginnen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Schritt 3: Baseline festlegen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beispielsweise:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>durchschnittliche Budgetabweichung<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Projektdurchlaufzeit<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Projektabbruchzeitpunkt<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>administrativer Projektleiteraufwand<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Schritt 4: Benefit Owner festlegen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Finance sollte finanzielle Effekte idealerweise best\u00e4tigen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das erh\u00f6ht die Glaubw\u00fcrdigkeit erheblich.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Schritt 5: Attribution bestimmen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht erst am Jahresende.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bereits bei Definition der Kennzahl kl\u00e4ren, wie viel Einfluss das PMO realistisch besitzt.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Schritt 6: Nutzen regelm\u00e4\u00dfig aktualisieren<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mindestens quartalsweise.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Schritt 7: ROI und nicht monet\u00e4ren Value gemeinsam berichten<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das Management bekommt dadurch:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>harte wirtschaftliche Effekte<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>strategische Wirkung<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>qualitative Entwicklung<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">in einer Sicht.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wie oft sollte der PMO-ROI berechnet werden?<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eine monatliche Berechnung ist meist unn\u00f6tig.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Viele PMO-Effekte ben\u00f6tigen Zeit.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sinnvoll sind:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Baseline zum Start<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>quartalsweises Benefit Tracking<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>j\u00e4hrliche ROI-Bewertung<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>gr\u00f6\u00dfere Neubewertung bei \u00c4nderungen des PMO-Mandats<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein PMO sollte au\u00dferdem nicht dauerhaft dieselben Services anbieten, nur weil sie einmal sinnvoll waren.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der PMO Value Ring verfolgt deshalb ausdr\u00fccklich einen kontinuierlichen Zyklus aus Bedarfsermittlung, Servicegestaltung, Messung, Verbesserung und Value Recognition.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">H\u00e4ufige Fragen zum ROI eines PMOs<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wie berechnet man den ROI eines PMO?<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die grundlegende Formel lautet:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PMO-ROI = (zurechenbarer wirtschaftlicher Nutzen \u2013 PMO-Kosten) \/ PMO-Kosten \u00d7 100<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Entscheidend ist, nur Benefits einzubeziehen, f\u00fcr die ein nachvollziehbarer Zusammenhang mit PMO-Leistungen besteht.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Welcher PMO-ROI ist gut?<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Es gibt keinen universellen Zielwert. Ein PMO mit 30 Prozent ROI kann sehr attraktiv sein. Ein PMO mit rechnerisch 200 Prozent kann dagegen auf unrealistischen Annahmen beruhen. Qualit\u00e4t und Nachvollziehbarkeit der Berechnung sind wichtiger als eine m\u00f6glichst hohe Zahl.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kann ein PMO einen negativen ROI haben?<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ja. Besonders in der Aufbauphase k\u00f6nnen Kosten zun\u00e4chst h\u00f6her als messbare Benefits sein. Problematisch wird es, wenn auch langfristig kein relevanter Nutzen erkennbar ist.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wie misst man den Wert eines PMO ohne direkten Umsatz?<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vor allem \u00fcber:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Kosteneinsparungen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Cost Avoidance<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>geringere Projektverluste<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Produktivit\u00e4t<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>schnellere Nutzenrealisierung<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>bessere Portfolioentscheidungen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zus\u00e4tzlich sollten strategische und qualitative Effekte gemessen werden.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sind bessere Termin- und Budgetwerte bereits PMO-ROI?<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nein. Sie sind zun\u00e4chst Performance-Kennzahlen. F\u00fcr einen ROI muss gezeigt werden, welchen wirtschaftlichen Wert die Verbesserung erzeugt und welcher Anteil davon dem PMO zugerechnet werden kann.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sollte ein PMO seinen eigenen ROI berechnen?<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Es kann die Daten sammeln und die Methodik betreiben. Finanzielle Benefits sollten aber m\u00f6glichst durch Finance, Controlling oder die verantwortlichen Business Owner best\u00e4tigt werden. Das erh\u00f6ht die Akzeptanz erheblich.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Fazit<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der ROI eines PMOs l\u00e4sst sich berechnen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht auf den Cent genau.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aber belastbar genug, um bessere Managemententscheidungen zu erm\u00f6glichen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daf\u00fcr muss das PMO aufh\u00f6ren, seinen Wert \u00fcber Aktivit\u00e4t zu erkl\u00e4ren.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wie viele Reports haben wir erstellt?<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sondern:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Welche bessere Entscheidung entstand daraus?<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wie viele Projekte haben wir begleitet?<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sondern:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Welche Kosten, Risiken oder Fehlinvestitionen konnten wir dadurch reduzieren?<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nicht:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wie viel Zeit haben wir eingespart?<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sondern:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wie viel davon wurde tats\u00e4chlich wirtschaftlich nutzbar?<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eine seri\u00f6se Berechnung ber\u00fccksichtigt deshalb:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>vollst\u00e4ndige PMO-Kosten<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>konkrete Benefits<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Baselines<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Attribution<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Realisierungswahrscheinlichkeit<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Doppelz\u00e4hlungen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>strategischen Nutzen au\u00dferhalb des ROI<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Genau dadurch ver\u00e4ndert sich auch die Position des PMO.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Es argumentiert nicht mehr mit seiner Existenzberechtigung.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Es zeigt seinen Wert.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Und sollte die Rechnung ergeben, dass bestimmte PMO-Services mehr kosten als sie bewirken, ist auch das ein wertvolles Ergebnis. Dann k\u00f6nnen Leistungen ver\u00e4ndert, automatisiert oder abgeschafft werden.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein modernes PMO muss nicht m\u00f6glichst gro\u00df sein.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Es muss <strong>mehr Wert erzeugen, als es die Organisation kostet<\/strong>.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/de.linkedin.com\/company\/pcgpureconsultantgmbh\">PURE Consultant<\/a> unterst\u00fctzt Unternehmen dabei, <a href=\"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/beratung\/project-management-office-pmo-beratung-consulting\/\">PMO-Leistungen<\/a>, Kennzahlen und Benefits so aufzubauen, dass der tats\u00e4chliche Wertbeitrag transparent wird \u2013 von der operativen Projektunterst\u00fctzung bis zur strategischen Portfolio- und Investitionssteuerung.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ein PMO kostet Geld. Personal, Tools, Reporting, Schulungen und Governance lassen sich schnell beziffern. Beim Nutzen wird es schwieriger. Genau deshalb enden viele Diskussionen \u00fcber den Wert eines Project Management Office bei Aussagen wie \u201emehr Transparenz\u201c oder \u201ebessere Steuerung\u201c. Das reicht nicht. ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret bedeutet, den Beitrag des PMO systematisch [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[56],"tags":[3488],"class_list":["post-29843","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pmo","tag-roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret - PURE Consultant<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"ROI eines PMOs berechnen: So machst du Kosten, Nutzen, Einsparungen und den echten Wertbeitrag des PMO messbar.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret - PURE Consultant\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"ROI eines PMOs berechnen: So machst du Kosten, Nutzen, Einsparungen und den echten Wertbeitrag des PMO messbar.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"PURE Consultant\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-08T06:45:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-08T06:46:40+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Serhat K\u00fcpeli\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Serhat K\u00fcpeli\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/pmo\\\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/pmo\\\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Serhat K\u00fcpeli\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b879d2f247599ce3a636522dd8344e95\"},\"headline\":\"ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret\",\"datePublished\":\"2026-10-08T06:45:23+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-08T06:46:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/pmo\\\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\\\/\"},\"wordCount\":2479,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/pmo\\\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Untitled-Visual-16.svg\",\"keywords\":[\"ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret\"],\"articleSection\":[\"PMO\"],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/pmo\\\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/pmo\\\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\\\/\",\"name\":\"ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret - PURE Consultant\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/pmo\\\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/pmo\\\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Untitled-Visual-16.svg\",\"datePublished\":\"2026-10-08T06:45:23+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-08T06:46:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b879d2f247599ce3a636522dd8344e95\"},\"description\":\"ROI eines PMOs berechnen: So machst du Kosten, Nutzen, Einsparungen und den echten Wertbeitrag des PMO messbar.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/pmo\\\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/pmo\\\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/pmo\\\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Untitled-Visual-16.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Untitled-Visual-16.svg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/pmo\\\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Startseite\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/\",\"name\":\"PURE Consultant\",\"description\":\"Scrum, PMO, Projektmanagement &amp; Prozessmanagement aus K\u00f6ln\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b879d2f247599ce3a636522dd8344e95\",\"name\":\"Serhat K\u00fcpeli\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0886d2e74e7dfa20a0d9157eed001ec6efc4a799c718c80d37ebd532ec3810f1?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0886d2e74e7dfa20a0d9157eed001ec6efc4a799c718c80d37ebd532ec3810f1?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0886d2e74e7dfa20a0d9157eed001ec6efc4a799c718c80d37ebd532ec3810f1?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Serhat K\u00fcpeli\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret - PURE Consultant","description":"ROI eines PMOs berechnen: So machst du Kosten, Nutzen, Einsparungen und den echten Wertbeitrag des PMO messbar.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret - PURE Consultant","og_description":"ROI eines PMOs berechnen: So machst du Kosten, Nutzen, Einsparungen und den echten Wertbeitrag des PMO messbar.","og_url":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/","og_site_name":"PURE Consultant","article_published_time":"2026-10-08T06:45:23+00:00","article_modified_time":"2026-10-08T06:46:40+00:00","author":"Serhat K\u00fcpeli","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Verfasst von":"Serhat K\u00fcpeli","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"14\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/"},"author":{"name":"Serhat K\u00fcpeli","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/#\/schema\/person\/b879d2f247599ce3a636522dd8344e95"},"headline":"ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret","datePublished":"2026-10-08T06:45:23+00:00","dateModified":"2026-10-08T06:46:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/"},"wordCount":2479,"image":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/wp-content\/uploads\/Untitled-Visual-16.svg","keywords":["ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret"],"articleSection":["PMO"],"inLanguage":"de"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/","url":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/","name":"ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret - PURE Consultant","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/wp-content\/uploads\/Untitled-Visual-16.svg","datePublished":"2026-10-08T06:45:23+00:00","dateModified":"2026-10-08T06:46:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/#\/schema\/person\/b879d2f247599ce3a636522dd8344e95"},"description":"ROI eines PMOs berechnen: So machst du Kosten, Nutzen, Einsparungen und den echten Wertbeitrag des PMO messbar.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/wp-content\/uploads\/Untitled-Visual-16.svg","contentUrl":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/wp-content\/uploads\/Untitled-Visual-16.svg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/pmo\/roi-eines-pmos-berechnen-endlich-konkret\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Startseite","item":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ROI eines PMOs berechnen \u2013 endlich konkret"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/#website","url":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/","name":"PURE Consultant","description":"Scrum, PMO, Projektmanagement &amp; Prozessmanagement aus K\u00f6ln","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/#\/schema\/person\/b879d2f247599ce3a636522dd8344e95","name":"Serhat K\u00fcpeli","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0886d2e74e7dfa20a0d9157eed001ec6efc4a799c718c80d37ebd532ec3810f1?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0886d2e74e7dfa20a0d9157eed001ec6efc4a799c718c80d37ebd532ec3810f1?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0886d2e74e7dfa20a0d9157eed001ec6efc4a799c718c80d37ebd532ec3810f1?s=96&d=mm&r=g","caption":"Serhat K\u00fcpeli"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29843","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29843"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29843\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29845,"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29843\/revisions\/29845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}