{"id":26970,"date":"2026-01-23T07:41:42","date_gmt":"2026-01-23T06:41:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/?p=26970"},"modified":"2026-01-23T07:41:51","modified_gmt":"2026-01-23T06:41:51","slug":"fist-to-five-erklaert","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/","title":{"rendered":"Fist to Five erkl\u00e4rt"},"content":{"rendered":"<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Fist to Five erkl\u00e4rt &#8211; F\u00fchrungskr\u00e4fte und Projektleiter brauchen schnelle, tragf\u00e4hige Entscheidungen \u2013 gerade in komplexen, agilen Umgebungen. Klassische Abstimmungen mit \u201eJa\/Nein\u201c sind daf\u00fcr oft zu grob und blenden Widerst\u00e4nde aus. Genau hier hilft die Methode: Sie macht Zustimmung und Bedenken sichtbar, ohne Diskussionen in die L\u00e4nge zu ziehen. In diesem Artikel wird Fist to Five erkl\u00e4rt \u2013 von der einfachen Handgeste bis zur professionellen Anwendung in Projekten, Meetings und Ver\u00e4nderungsprozessen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--image\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"871\" height=\"744\" src=\"https:\/\/www.pureconsultant.de\/wp-content\/uploads\/visual-selection231.svg\" alt=\"Fist to Five erkl\u00e4rt\" class=\"wp-image-26972\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Fist to Five erkl\u00e4rt<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Was ist Fist to Five?<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Fist to Five ist ein einfaches <strong><a href=\"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five\/\">Abstimmungs- und Konsensverfahren<\/a><\/strong>, bei dem Teilnehmende mit der Hand (oder digital mit einer Zahl) zeigen, wie stark sie einen Vorschlag unterst\u00fctzen. Die Skala reicht von 0 (Faust) bis 5 ausgestreckte Finger.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Kurzdefinition:<br class=\"\"><strong class=\"\">Fist to Five ist eine visuelle Konsens-Methode, mit der Gruppen in Sekunden sichtbar machen, wie stark sie einem Vorschlag zustimmen oder widersprechen \u2013 inkl. Zwischent\u00f6nen.<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Typische Skala in den Abstimmungen:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">5 Finger<\/strong> \u2013 volle Zustimmung, ich unterst\u00fctze aktiv<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">4 Finger<\/strong> \u2013 Zustimmung, kleinere Vorbehalte<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">3 Finger<\/strong> \u2013 kann mitgehen, neutral bis leicht positiv<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">2 Finger<\/strong> \u2013 deutliche Bedenken, brauche Anpassungen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">1 Finger<\/strong> \u2013 fast dagegen, sehe relevante Risiken<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">0 Finger (Faust)<\/strong> \u2013 klarer Widerspruch, so nicht machbar<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Diese Feinabstufung macht das Verfahren besonders wertvoll in Entscheidungsrunden, Retrospektiven und Workshops.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ursprung und Einordnung der Fist-to-Five-Methode<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Die Methode stammt aus dem Bereich der Moderation und Gruppenarbeit und wird seit vielen Jahren in Bildung, Non-Profit-Organisationen und agilen Teams eingesetzt. Sie ordnet sich ein in:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Agile Methoden<\/strong> (z. B. <strong><a href=\"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/scrum\/sprint-retrospektive-scrum-event\/\">Scrum-Retrospektiven,<\/a><\/strong> <strong><a href=\"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/scrum\/sprint-planning\/\">Planning<\/a><\/strong>)<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Facilitation &amp; Workshop-Moderation<\/strong><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Konsens- und Konsententscheidungen<\/strong><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Lean- und Kaizen-Workshops<\/strong><\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Im Unterschied zu rein formalen <strong><a href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Abstimmung\">Abstimmungsverfahren<\/a><\/strong> geht es bei dem Verfahren nicht nur darum, \u201eMehrheit\u201c zu messen, sondern die <strong class=\"\">Qualit\u00e4t der Zustimmung<\/strong> sichtbar zu machen: Gibt es stille Blockierer? Wer ist nur widerwillig dabei? Wo braucht es noch Kl\u00e4rung?<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wie funktioniert Fist to Five? Schritt-f\u00fcr-Schritt-Anleitung<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>So setzen Sie das Verfahren in einem Meeting oder Workshop ein:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ol class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Thema oder Vorschlag klar formulieren<\/strong><br>Beispiel: \u201eWir wollen die neue Ticket-Priorisierung ab n\u00e4chstem Sprint verwenden.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Skala erkl\u00e4ren<\/strong><br>Kurz die Bedeutung von 0\u20135 skizzieren (siehe oben), insbesondere f\u00fcr neue Teilnehmende.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Abstimmung anleiten<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Alle \u00fcberlegen kurz f\u00fcr sich.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Auf Ihr Signal hin zeigen alle gleichzeitig ihre Fingerzahl (oder geben sie im Tool ein).<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Ergebnis interpretieren<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Hohe Werte (4\u20135) = starke Zustimmung.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Mittelwerte (2\u20133) = \u201emit Bauchschmerzen dabei\u201c.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Faust\/1 Finger = Blockade oder massiver Widerspruch.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Kritische Stimmen zuerst anh\u00f6ren<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Personen mit 0\u20132 werden gezielt gefragt: \u201eWas br\u00e4uchtest du, um auf 3 oder 4 zu kommen?\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>So entsteht konkrete, l\u00f6sungsorientierte Diskussion.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Vorschlag anpassen und ggf. erneut abstimmen<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Anpassung auf Basis der Einw\u00e4nde.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Zweite Fist-to-Five-Runde, um zu sehen, ob der Konsens gestiegen ist.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Entscheidung und n\u00e4chste Schritte festhalten<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Entscheidung dokumentieren (z. B. im Protokoll oder Task-Tool).<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Verantwortlichkeiten und Zeitplan kl\u00e4ren.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div><\/ol>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Damit wird aus einer intuitiven Geste ein strukturiertes Konsensinstrument mit klarer Entscheidungslogik.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bedeutung der einzelnen Fingerwerte \u2013 mit Praxisformulierungen<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Damit Ihre Teams Fist to Five konsistent nutzen, helfen klare Bedeutungen und Sprachmuster:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">5 Finger \u2013 volle Zustimmung<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>\u201eIch bin komplett \u00fcberzeugt.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>\u201eIch unterst\u00fctze das aktiv und \u00fcbernehme Verantwortung.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Typische Situation: Team beschlie\u00dft ein Vorgehen, das gut vorbereitet ist und zu den Zielen passt.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4 Finger \u2013 Zustimmung mit leichten Bedenken<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>\u201eIch finde es gut, habe aber kleinere Fragen.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>\u201eIch kann voll mitgehen, obwohl ich Details anders machen w\u00fcrde.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Praxis: Reicht meist f\u00fcr eine Entscheidung, wenn es keine starken Gegenstimmen gibt.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3 Finger \u2013 kann mitgehen, aber ohne Begeisterung<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>\u201eIch sehe keine gro\u00dfen Risiken, aber auch keinen gro\u00dfen Nutzen f\u00fcr mich.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>\u201eIch akzeptiere die L\u00f6sung, auch wenn ich nicht \u00fcberzeugt bin.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Wichtig: 3 ist <strong class=\"\">keine<\/strong> Blockade, signalisiert aber fehlende Begeisterung.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2 Finger \u2013 deutliche Bedenken<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>\u201eIch sehe Risiken oder Probleme, brauche Anpassungen.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>\u201eIch w\u00fcrde das so nicht empfehlen, kann mich aber \u00fcberzeugen lassen.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Hier sollte die Moderation nachfragen: \u201eWas genau st\u00f6rt dich?\u201c<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1 Finger \u2013 fast dagegen<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>\u201eIch halte den Vorschlag f\u00fcr problematisch.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>\u201eEs gibt f\u00fcr mich schwerwiegende Gr\u00fcnde, das nicht zu tun.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Ein Finger ist ein starkes Warnsignal, sollte detailliert geh\u00f6rt werden.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">0 Finger (Faust) \u2013 klarer Widerspruch<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>\u201eSo k\u00f6nnen wir das aus meiner Sicht nicht machen.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>\u201eEs gibt Blocker (z. B. rechtlich, Compliance, Sicherheit), die das verhindern.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Faust bedeutet: Der Vorschlag wird in dieser Form nicht umgesetzt, es braucht eine \u00dcberarbeitung oder Alternativen.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wann eignet sich Fist to Five besonders?<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Sie k\u00f6nnen diese Art von Abstimmungen in vielen Situationen nutzen, zum Beispiel:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Projektentscheidungen<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Freigabe von Meilensteinen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Auswahl von L\u00f6sungsvarianten<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Priorisierung von Anforderungen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Agile Meetings<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Sprint-Ziele best\u00e4tigen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Zufriedenheit mit dem Sprint-Plan hinterfragen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Arbeitsabsprachen im Team beschlie\u00dfen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Change- und Transformationsprojekte<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Zustimmung zu neuen Prozessen oder Tools<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Bewertung von Ma\u00dfnahmenpaketen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Akzeptanz von Leitlinien oder Policies pr\u00fcfen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">F\u00fchrung &amp; Teamkultur<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>gemeinsame Werte oder Regeln festlegen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Feedback zu F\u00fchrung und Zusammenarbeit einholen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Spannungen im Team fr\u00fch sichtbar machen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Immer dann, wenn Sie <strong class=\"\">mehr als ein blo\u00dfes \u201eJa\/Nein\u201c<\/strong> brauchen und Teammitglieder ernsthaft einbinden wollen, ist Fist to Five eine sinnvolle Wahl.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Praxisbeispiele: Fist to Five in Projekten und F\u00fchrung<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Beispiel 1: Entscheidung \u00fcber ein neues Tool<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>In einem IT-Projekt soll ein neues Ticket-System eingef\u00fchrt werden. Das Team erarbeitet einen Vorschlag und nutzt Fist to Five:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Ergebnis:<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>2 Personen zeigen 5 Finger<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>4 Personen zeigen 4 Finger<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>1 Person zeigt 2 Finger<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Die Moderation fragt: \u201eWelche Bedenken hast du bei 2 Fingern?\u201c<br class=\"\">Antwort: \u201eIch sehe einen Konflikt mit unseren bestehenden Schnittstellen, der in der Planung nicht ber\u00fccksichtigt ist.\u201c<br class=\"\">Der Vorschlag wird angepasst, technische Risiken werden adressiert, danach zeigt dieselbe Person 4 Finger. Die Einf\u00fchrung startet mit deutlich h\u00f6herer Akzeptanz.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Beispiel 2: Sprint-Ziel im agilen Team<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Ein Scrum-Team diskutiert das Sprint-Ziel. Per Fist to Five:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Drei Teammitglieder sind bei 3 Fingern, zwei bei 5, eines bei 1 Finger.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Die 1-Finger-Person erkl\u00e4rt: \u201eDas Ziel ist unrealistisch, weil wir gleichzeitig ein gro\u00dfes Produktionsproblem l\u00f6sen m\u00fcssen.\u201c<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Nach kurzer Diskussion reduziert das Team den Umfang des Ziels. In der zweiten Runde sind alle bei 3 oder h\u00f6her \u2013 das Ziel ist tragf\u00e4hig, ohne k\u00fcnstliche Einigkeit.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Beispiel 3: F\u00fchrungskr\u00e4fte-Workshop<\/h3>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>In einem F\u00fchrungskr\u00e4fte-Workshop werden Leitlinien f\u00fcr hybride Arbeit diskutiert. Nach intensiven Diskussionen nutzt die Moderation Fist to Five:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Mehrere Personen zeigen 2\u20133 Finger.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>In der Auswertung wird klar: Es fehlen klare Regelungen zur Erreichbarkeit.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Die Leitlinien werden konkretisiert. Erst danach steigt die Zustimmung auf 4\u20135 Finger. Ergebnis: H\u00f6here Klarheit und geringere Konfliktwahrscheinlichkeit im Alltag.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vorteile von Fist to Five<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p><strong class=\"\">1. Mehr Transparenz als Ja\/Nein-Abstimmungen<\/strong><br class=\"\">Zwischent\u00f6ne werden sichtbar, Widerst\u00e4nde tauchen nicht erst sp\u00e4ter auf.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p><strong class=\"\">2. Schnelle Anwendung, kaum Aufwand<\/strong><br class=\"\">Kein zus\u00e4tzliches Tool notwendig, die Methode l\u00e4sst sich in wenigen Minuten erkl\u00e4ren.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p><strong class=\"\">3. Aktiviert alle Teilnehmenden<\/strong><br class=\"\">Alle m\u00fcssen eine Position beziehen, nicht nur die Lautesten.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p><strong class=\"\">4. F\u00f6rdert konstruktive Diskussionen<\/strong><br class=\"\">Kritische Stimmen dienen als Ausgangspunkt f\u00fcr Verbesserung, nicht als St\u00f6rung.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p><strong class=\"\">5. St\u00e4rkt Commitment<\/strong><br class=\"\">Entscheidungen werden bewusster getroffen \u2013 insbesondere, wenn 4\u20135 als Zielniveau f\u00fcr Konsens angestrebt wird.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Grenzen und Risiken der Fist-to-Five-Methode<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Wo Licht ist, ist auch Schatten \u2013 diese Punkte sollten Sie kennen:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Gruppendruck<\/strong><br>In hierarchischen Runden kann es passieren, dass niemand \u201eFaust\u201c zeigt, wenn die F\u00fchrungskraft 5 Finger hebt.<br>\u2192 L\u00f6sung: Erst alle gleichzeitig zeigen lassen, ggf. anonym digital abstimmen.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Unklare Skala<\/strong><br>Ohne klare Bedeutung der Fingerwerte interpretieren Teilnehmende die Skala unterschiedlich.<br>\u2192 L\u00f6sung: Die Skala kurz erl\u00e4utern und ggf. visualisieren.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Schein-Konsens<\/strong><br>Wenn 3 Finger f\u00e4lschlicherweise als \u201evolle Zustimmung\u201c gewertet werden, bleiben Widerst\u00e4nde unter der Oberfl\u00e4che.<br>\u2192 L\u00f6sung: Bewusst definieren, ab welchem Wert ein Vorschlag als \u201egetragen\u201c gilt (z. B. 4+).<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">\u00dcbernutzung<\/strong><br>Es ersetzt nicht jede Form der Entscheidungsfindung (z. B. komplexe Wirtschaftlichkeitsanalysen).<br>\u2192 L\u00f6sung: Die Methode gezielt erg\u00e4nzend zu anderen Entscheidungsverfahren einsetzen.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Typische Fehler bei Fist to Five \u2013 und wie Sie sie vermeiden<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ol class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Frage oder Vorschlag ist zu unklar formuliert<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Fehler: \u201eWer ist daf\u00fcr?\u201c ohne klare Alternative oder Beschreibung.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Besser: \u201eWie stark unterst\u00fctzt ihr den Vorschlag, die Releasezyklen von 4 auf 2 Wochen zu verk\u00fcrzen?\u201c<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Nur auf Durchschnittswerte schauen<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Fehler: \u201eIm Schnitt sind wir bei 3,5, passt schon.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Besser: Auf <strong class=\"\">Ausrei\u00dfer nach unten<\/strong> achten (0\u20132 Finger) und deren Gr\u00fcnde verstehen.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Keine zweite Runde nach Anpassungen<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Fehler: Bedenken werden diskutiert, aber nicht nachgemessen.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Besser: Nach wesentlichen Anpassungen erneut Fist to Five durchf\u00fchren, um den Effekt zu sehen.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Keine Dokumentation<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Fehler: Entscheidung wird nicht festgehalten, sp\u00e4ter erinnert sich niemand an das Ergebnis.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Besser: Kurz im Protokoll: \u201eFist-to-Five-Abstimmung: alle \u22654, Entscheidung: \u2026\u201c<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Keine Vereinbarung, was \u201eKonsens\u201c bedeutet<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Fehler: Jede Person versteht unter Konsens etwas anderes.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Besser: Vorab kl\u00e4ren, z. B.: \u201eWir beschlie\u00dfen, wenn alle mindestens 3 zeigen, idealerweise 4\u20135.\u201c<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div><\/ol>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Varianten und Erweiterungen von Fist to Five<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Je nach Kontext k\u00f6nnen Sie die Methode leicht anpassen:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Angepasste Skalen<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>1\u20135 statt 0\u20135 (ohne Faust)<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Nur 0\u20133, wenn es um schnelle Tendenzen geht<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Kombiniert mit Ampelfarben<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Fingerzahl + Rot\/Gelb\/Gr\u00fcn (z. B. in digitalen Boards) zur besseren Visualisierung von Risiken.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Mit Zusatzfrage<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Neben der reinen Zustimmung werden Alternativen abgefragt:<br>\u201eWelchen konkreten Punkt m\u00fcssten wir \u00e4ndern, damit du von 2 auf 4 kommst?\u201c<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Bewertungen statt nur Entscheidungen<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Zufriedenheit mit einem Meeting, einem Sprint oder einer Zusammenarbeit am Ende eines Workshops bewerten lassen.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Fist to Five im agilen Kontext (Scrum, Kanban &amp; Co.)<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>In agilen Teams hat sich das Verfahren als leichtgewichtige Konsensmethode etabliert, z. B.:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Sprint Planning<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Nach Definition des Sprint-Ziels: \u201eBitte zeigt via Fist to Five, wie realistisch ihr das Ziel einsch\u00e4tzt.\u201c<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Niedrige Werte signalisieren \u00dcberlastung oder ungekl\u00e4rte Abh\u00e4ngigkeiten.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Retrospektiven<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Bewertung der Zufriedenheit mit dem letzten Sprint.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Zustimmung zu Verbesserungsma\u00dfnahmen (\u201eAction Items\u201c).<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Definition of Done \/ Working Agreements<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Als Teamregeln oder Qualit\u00e4tsstandards festgelegt werden, k\u00f6nnen diese per Fist to Five \u201eabgesichert\u201c werden.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Priorisierung von Verbesserungen<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Mehrere Ma\u00dfnahmenvorschl\u00e4ge werden nacheinander mit Fist to Five bewertet \u2013 die h\u00f6chsten Zustimmungswerte bekommen Vorrang.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Durch diese Einbindung in bestehende agile Events wird Fist to Five zu einem selbstverst\u00e4ndlichen Bestandteil der Teamkultur.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Fist to Five in Remote- und Hybrid-Meetings<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>In verteilten Teams bietet es besonders an, weil sie auch digital sehr leicht umzusetzen ist:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Videokonferenzen<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Kamera an, Finger direkt vor die Kamera halten.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Moderator z\u00e4hlt kurz aus oder macht einen Screenshot f\u00fcr die Dokumentation.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Digitale Tools<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Chat: Teilnehmer posten eine Zahl von 0\u20135.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Online-Whiteboards oder Umfragetools: Skala 0\u20135 als Voting-Option.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Anonyme Abstimmung f\u00fcr heikle Themen<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Bei kritischen Fragen (z. B. Zufriedenheit mit F\u00fchrung) kann eine anonyme Online-Umfrage mit 0\u20135-Skala vertrauensvollere Ergebnisse liefern.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Wichtig: Auch im Remote-Setting sollten die <strong class=\"\">kritischen Stimmen zuerst geh\u00f6rt<\/strong> werden \u2013 moderierte Nachfragen sind hier entscheidend.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">So f\u00fchren Sie Fist to Five im Unternehmen ein \u2013 Best Practices<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ol class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Pilot in einem konkreten Team oder Projekt<\/strong><br>Statt sofort unternehmensweit auszurollen, beginnen Sie mit einer Pilotgruppe, die offen f\u00fcr neue Methoden ist.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Kurze Schulung &amp; Skalen-Visualisierung<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Eine einfache Folie oder ein One-Pager mit der Skala 0\u20135.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Beispielformulierungen f\u00fcr jede Stufe.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">In bestehende Meeting-Formate integrieren<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Keine Extra-Workshops n\u00f6tig: Fist to Five einfach in Jour fixe, Projektmeetings oder Retrospektiven einbauen.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Moderationskompetenz aufbauen<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>F\u00fchrungskr\u00e4fte und Projektleiter sollten lernen, mit kritischen Stimmen konstruktiv umzugehen.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Hier kann externe Unterst\u00fctzung sinnvoll sein, um Moderationsleitf\u00e4den zu entwickeln.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li><strong class=\"\">Regelm\u00e4\u00dfige Reflexion und Anpassung<\/strong><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Nach einigen Wochen pr\u00fcfen: Wie wird Fist to Five genutzt?<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Skala oder Einsatzfelder bei Bedarf anpassen.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><\/li>\n<\/div><\/ol>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Wenn Sie das Verfahren als festen Bestandteil Ihrer Meeting- und Entscheidungsarchitektur etablieren m\u00f6chten, kann eine spezialisierte Beratung \u2013 etwa durch Partner wie <strong><a href=\"https:\/\/de.linkedin.com\/company\/pcgpureconsultantgmbh\">PURE Consultant<\/a><\/strong> \u2013 helfen, Methode, Moderation und Entscheidungsprozesse konsistent zusammenzubringen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kurzvergleich: Fist to Five vs. klassische Abstimmungen<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p><strong class=\"\">Klassische Abstimmung (Handzeichen, Ja\/Nein):<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Einfach, schnell<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Liefert klare Entscheidung, aber wenig Tiefe<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Versteckte Bedenken bleiben unsichtbar<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Mehrheit kann Minderheiten \u00fcberrollen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p><strong class=\"\">Fist to Five:<\/strong><\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Ebenfalls schnell, aber mit mehr Informationen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Macht Nuancen sichtbar<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Kritische Stimmen werden fr\u00fch erkannt<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Besser geeignet f\u00fcr Konsens- und Teamentscheidungen<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>F\u00fcr formale Entscheidungen (z. B. Gremienbeschl\u00fcsse) bleibt die klassische Abstimmung oft notwendig. F\u00fcr <strong class=\"\">operative Teamentscheidungen<\/strong> ist Fist to Five in der Regel \u00fcberlegen.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Checkliste: Fist to Five direkt anwenden<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Nutzen Sie diese kompakte Checkliste f\u00fcr Ihr n\u00e4chstes Meeting:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Vorschlag oder Frage klar formuliert?<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Skala 0\u20135 kurz erkl\u00e4rt?<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Alle zeigen gleichzeitig (oder stimmen gleichzeitig digital ab)?<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Fokus auf kritische Stimmen (0\u20132)?<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Konkrete Anpassungen aus Einw\u00e4nden abgeleitet?<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Ggf. zweite Runde nach Anpassung?<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Entscheidung und Konsensniveau dokumentiert?<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Wenn Sie alle H\u00e4kchen setzen k\u00f6nnen, ist das Format in Ihrem Meeting professionell eingesetzt.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--heading\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">FAQ: H\u00e4ufige Fragen zu Fist to Five<\/h2>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p><strong class=\"\">1. Ist Fist to Five eine Abstimmung oder ein Meinungsbild?<\/strong><br>Beides. Es liefert zun\u00e4chst ein <strong class=\"\">qualitatives Meinungsbild<\/strong>. Je nach Governance im Unternehmen k\u00f6nnen Sie es aber als verbindliche Entscheidungsgrundlage nutzen \u2013 wenn vorher klar ist, ab welchem Wert ein Vorschlag gilt.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p><strong class=\"\">2. Ab welchem Wert gilt ein Vorschlag als \u201eangenommen\u201c?<\/strong><br class=\"\">Das h\u00e4ngt von Ihrem Anspruch an Konsens ab. Typische Praxis:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Mindestens 3 Finger bei allen, besser 4\u20135.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Falls eine Person bei 0\u20131 liegt, sollte der Vorschlag \u00fcberarbeitet werden.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p><strong class=\"\">3. Kann ich Fist to Five auch in hierarchischen Organisationen nutzen?<\/strong><br class=\"\">Ja, aber Sie sollten bewusst gegen Gruppendruck arbeiten:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>F\u00fchrungskr\u00e4fte zeigen ihre Fingerzahl erst, nachdem das Team dran war.<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>F\u00fcr heikle Themen ggf. anonyme Tools nutzen.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p><strong class=\"\">4. Wie oft sollte Fist to Five in Meetings eingesetzt werden?<\/strong><br>Gezielt. Nutzen Sie es f\u00fcr:<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list\">\n<ul class=\"wp-block-list\"><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>wichtige Entscheidungen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Verbindlichkeit bei Ma\u00dfnahmen<\/li>\n<\/div>\n\n<div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--list-item\">\n<li>Einsch\u00e4tzung von Zufriedenheit oder Risiken<br>Nicht jede Kleinigkeit braucht eine Abstimmung.<\/li>\n<\/div><\/ul>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p><strong class=\"\">5. Brauche ich spezielle Tools f\u00fcr Fist to Five in Remote-Teams?<\/strong><br class=\"\">Nein, grundlegende Videokonferenz- oder Chat-Tools reichen. Spezialisierte Umfrage-Tools machen es bequemer, sind aber kein Muss.<\/p>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--separator\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div><div class=\"m-block--container u-offset m-block--core--paragraph\">\n<p>Mit Fist to Five steht Ihnen ein leichtgewichtiges, aber wirkungsvolles Instrument zur Verf\u00fcgung, um Entscheidungen transparenter, partizipativer und tragf\u00e4higer zu machen. Richtig eingesetzt, st\u00e4rkt die Methode nicht nur die Qualit\u00e4t Ihrer Beschl\u00fcsse, sondern auch die Verantwortung und das Commitment Ihrer Teams.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fist to Five erkl\u00e4rt &#8211; F\u00fchrungskr\u00e4fte und Projektleiter brauchen schnelle, tragf\u00e4hige Entscheidungen \u2013 gerade in komplexen, agilen Umgebungen. Klassische Abstimmungen mit \u201eJa\/Nein\u201c sind daf\u00fcr oft zu grob und blenden Widerst\u00e4nde aus. Genau hier hilft die Methode: Sie macht Zustimmung und Bedenken sichtbar, ohne Diskussionen in die L\u00e4nge zu ziehen. In diesem Artikel wird Fist to [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2837],"class_list":["post-26970","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agile","tag-fist-to-five-erklaert"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Fist to Five erkl\u00e4rt - PURE Consultant<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Fist to Five erkl\u00e4rt \u2013 So st\u00e4rken Sie Teamkommunikation und Entscheidungsfindung effektiv. Erfahren Sie mehr und starten Sie jetzt!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fist to Five erkl\u00e4rt - PURE Consultant\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Fist to Five erkl\u00e4rt \u2013 So st\u00e4rken Sie Teamkommunikation und Entscheidungsfindung effektiv. Erfahren Sie mehr und starten Sie jetzt!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"PURE Consultant\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-23T06:41:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-23T06:41:51+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Serhat K\u00fcpeli\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Serhat K\u00fcpeli\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/agile\\\/fist-to-five-erklaert\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/agile\\\/fist-to-five-erklaert\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Serhat K\u00fcpeli\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b879d2f247599ce3a636522dd8344e95\"},\"headline\":\"Fist to Five erkl\u00e4rt\",\"datePublished\":\"2026-01-23T06:41:42+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-23T06:41:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/agile\\\/fist-to-five-erklaert\\\/\"},\"wordCount\":2220,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/agile\\\/fist-to-five-erklaert\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/visual-selection231.svg\",\"keywords\":[\"Fist to Five erkl\u00e4rt\"],\"articleSection\":[\"Agile\"],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/agile\\\/fist-to-five-erklaert\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/agile\\\/fist-to-five-erklaert\\\/\",\"name\":\"Fist to Five erkl\u00e4rt - PURE Consultant\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/agile\\\/fist-to-five-erklaert\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/agile\\\/fist-to-five-erklaert\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/visual-selection231.svg\",\"datePublished\":\"2026-01-23T06:41:42+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-23T06:41:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b879d2f247599ce3a636522dd8344e95\"},\"description\":\"Fist to Five erkl\u00e4rt \u2013 So st\u00e4rken Sie Teamkommunikation und Entscheidungsfindung effektiv. Erfahren Sie mehr und starten Sie jetzt!\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/agile\\\/fist-to-five-erklaert\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/agile\\\/fist-to-five-erklaert\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/agile\\\/fist-to-five-erklaert\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/visual-selection231.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/visual-selection231.svg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/agile\\\/fist-to-five-erklaert\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Startseite\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/de\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Fist to Five erkl\u00e4rt\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/\",\"name\":\"PURE Consultant\",\"description\":\"Scrum, PMO, Projektmanagement &amp; Prozessmanagement aus K\u00f6ln\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.pureconsultant.de\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b879d2f247599ce3a636522dd8344e95\",\"name\":\"Serhat K\u00fcpeli\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0886d2e74e7dfa20a0d9157eed001ec6efc4a799c718c80d37ebd532ec3810f1?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0886d2e74e7dfa20a0d9157eed001ec6efc4a799c718c80d37ebd532ec3810f1?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0886d2e74e7dfa20a0d9157eed001ec6efc4a799c718c80d37ebd532ec3810f1?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Serhat K\u00fcpeli\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fist to Five erkl\u00e4rt - PURE Consultant","description":"Fist to Five erkl\u00e4rt \u2013 So st\u00e4rken Sie Teamkommunikation und Entscheidungsfindung effektiv. Erfahren Sie mehr und starten Sie jetzt!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Fist to Five erkl\u00e4rt - PURE Consultant","og_description":"Fist to Five erkl\u00e4rt \u2013 So st\u00e4rken Sie Teamkommunikation und Entscheidungsfindung effektiv. Erfahren Sie mehr und starten Sie jetzt!","og_url":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/","og_site_name":"PURE Consultant","article_published_time":"2026-01-23T06:41:42+00:00","article_modified_time":"2026-01-23T06:41:51+00:00","author":"Serhat K\u00fcpeli","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Verfasst von":"Serhat K\u00fcpeli","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"13\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/"},"author":{"name":"Serhat K\u00fcpeli","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/#\/schema\/person\/b879d2f247599ce3a636522dd8344e95"},"headline":"Fist to Five erkl\u00e4rt","datePublished":"2026-01-23T06:41:42+00:00","dateModified":"2026-01-23T06:41:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/"},"wordCount":2220,"image":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/wp-content\/uploads\/visual-selection231.svg","keywords":["Fist to Five erkl\u00e4rt"],"articleSection":["Agile"],"inLanguage":"de"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/","url":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/","name":"Fist to Five erkl\u00e4rt - PURE Consultant","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/wp-content\/uploads\/visual-selection231.svg","datePublished":"2026-01-23T06:41:42+00:00","dateModified":"2026-01-23T06:41:51+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/#\/schema\/person\/b879d2f247599ce3a636522dd8344e95"},"description":"Fist to Five erkl\u00e4rt \u2013 So st\u00e4rken Sie Teamkommunikation und Entscheidungsfindung effektiv. Erfahren Sie mehr und starten Sie jetzt!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/wp-content\/uploads\/visual-selection231.svg","contentUrl":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/wp-content\/uploads\/visual-selection231.svg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/agile\/fist-to-five-erklaert\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Startseite","item":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fist to Five erkl\u00e4rt"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/#website","url":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/","name":"PURE Consultant","description":"Scrum, PMO, Projektmanagement &amp; Prozessmanagement aus K\u00f6ln","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/#\/schema\/person\/b879d2f247599ce3a636522dd8344e95","name":"Serhat K\u00fcpeli","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0886d2e74e7dfa20a0d9157eed001ec6efc4a799c718c80d37ebd532ec3810f1?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0886d2e74e7dfa20a0d9157eed001ec6efc4a799c718c80d37ebd532ec3810f1?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0886d2e74e7dfa20a0d9157eed001ec6efc4a799c718c80d37ebd532ec3810f1?s=96&d=mm&r=g","caption":"Serhat K\u00fcpeli"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26970"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26970\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26973,"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26970\/revisions\/26973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pureconsultant.de\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}